روزی روزگاری هالیوود

نویسنده: محمد صادق شایسته
ایرج بابا حاجی



از دشتی سر سبز تا مرکز فیلمسازی جهانی مشهورترین کارخانه رویا سازی دنیا چگونه شکل گرفت؟
هالیوود مرکز سینمای جهان است؛ سرزمینی با کمپانی های بزرگ فیلمسازی چون کمپانی فاکس قرن بیستم، برادران وارنر، کامبیا پیکچرز، پارامونت، مترو گلدین مایر و یونیورسال که هر کدام از این نام ها بخشی از بزرگ ترین امپراتوری سینمای جهان را تشکیل داده اند؛ امپراتوری ای که با نام هالیوود، نام ها و چهره های زیادی را به عنوان ستاره سینما به دوستداران این عرصه معرفی کرده است.
تاریخچه مکانی به نام هالیوود به عنوان یک منطقه مسکونی و شناخته شده، به حدود 120 سال پیش باز می گردد؛ اگرچه، این کاشفان اسپانیایی بودند که برای اولین بار به منطقه ای وارد شدند که امروزه با نام هالیوود شناخته می شود و شهرت جهانی دارد. در آن زمان سرخپوست ها در دره های کوهستان های «سانتامونیکا» زندگی می کردند. پس ازآن این منطقه از سوی دولت اسپانیا به دو بخش تقسیم شد. به این ترتیب بخش غربی «رانچو لابری» و بخش شرقی به «رانچو لوس فیلز» نامگذاری شد. در سال 1870 تبدیل به منطقه ای برای کشاورزی شد. درسال 1886 مردی با نام «ویلکاکس» رانچو لابریه را خریداری کرد و همسرش اسم منطقه را به «هالیوود» تغییر داد. طی چند سال «ویلکاکس» با جمع آوری بودجه کافی به ساخت کلیسا، مدارس و کتابخانه اقدام ورزید و به این ترتیب هالیوود به منطقه ای ثروتمند تبدیل شد. جامعه هالیوود در سال 1903 به ثبت می رسد، اما استقلالش به دلیل کمبود آب زیاد دوام نمی آورد و در سال 1911 شرکت نستور (Nestor) اولین استودیوی فیلم هالیوود را در یک گوشه این منطقه افتتاح می کند. پس از آن «سیسیل. ب. دومیل» و «دی. دبلیو. گریفیث» به عنوان اولین کارگردان ها کارشان را در هالیوود شروع کردند. یک روایت حاکی ازآن است که در سال 1910 گریفیث و دوستانش اولین کسانی بودند که به هالیوود سرک کشیدند. آنها اول شروع به فیلمبرداری در زمینی خالی نزدیک خیابان جورجیا در مرکز شهرلس آنجلس کردند. اما کمپانی مربوط که بیوگراف نام داشت، تصمیم گرفت که مکان های جدید را پیدا کند و چندین مایل به سمت شمال دهکده کوچکی که بسیار مناسب بود سفرکردند و کمپانی و کادر فیلمبرداری کلی را از محل اقامت جدید و فضاهایی که برای فیلمبرداری در اختیارشان قرار می داد لذت بردند. این محل، هالیوود نام داشت. پس گریفیث اولین فیلم هالیوودی را برای کمپانی بیوگراف ساخت که درباره کالیفرنیای قدیم بود؛ زمانی که این منطقه به مکزیک تعلق داشت. اما روایت جدی تر که همه آن را سرآغاز فیلمسازی حرفه ای در هالیوود می دانند مربوط به سفر سیسیل. ب. دومیل و دوستانش به منطقه هالیوود و ساخت فیلم «مرد زن نما» در استودیوی شرکت نستور است. دومیل این فیلم را در سال 1914 و زمانی که فقط 33 سال داشت ساخت، فیلمی که اول قرار بود لوکیشن آن اطراف نیویورک باشد اما نشد و بعد هم پس از سفر ازشرق به غرب آمریکا، باران های آریزونا گروه را به کالیفرنیا کشاند و بعد از موفقیت این فیلم و پر آوازه شدن هالیوود بود که سینماگران آمریکایی که تا آن زمان در نیویورک ساکن بودند و از گرانی ساخت فیلم عاجز شده بودند، به کالیفرنیا، لس آنجلس و هالیوود سرازیر شدند تا تاریخ سینما ورق بخورد. دومیل هم همانجا زمین های زیادی خرید و استودیوی معروف خودش را تاسیس کرد.

مسافران هالیوود
 

جماعت زیادی از چهارگوشه آمریکا و اروپا برای هنر پیشه شدن و یافتن کسب و کار بار سفر به سوی هالیوود بستند؛ هالیوودی که نام خود را از آن گیاه سبز پیچه ای که در دشت حومه لس آنجلس زیاد دیده می شد گرفت. در میان این مسافران چارلی چاپلین سرشناس ترین مسافری بود که وارد هالیوود شد تا آثار جاودان خود را خلق کند. جمعیت 5 هزار نفره لس آنجلس در کمترین مدت بعد ازاین اتفاق 20 برابر شد و کسب و کار درآن شهر رونق گرفت. زمین های بی ارزش حومه شهر گران شده که متری چند هزار دلار معامله می شد. کارگاه ها و دفاتر آرتیست سازی و آموزش بازیگری مثل قارچ از زمین سبز می شدند و اغلب تازه واردانی که وارد شهر می شدند رویایی جز بازیگری نداشتند. حالا کمپانی های نیویورکی رو به فراموشی رفته و قلب سینما در هالیوود می تپد.

کمپانی های فیلمسازی هالیوود
 

ازآنهایی که پس از سیسیل. ب. دومیل به هالیوود آمدند و تاریخ ساز شدند، می شود به آدلف زوکراشاره کرد که کمپانی پارامونت را تاسیس کرد. اوئیسی مایر و ساموئل گلدوین کمپانی متروگلدین مایر را بنا گذاشتند و در کنار آنها، کارل لامل یونیورسال را به وجود آورد. این پایان کار نبود چرا که در کنار این نام ها برادران وارنر و ویلیام فاکش که بزرگ ترین کمپانی های هالیوود را به وجود آوردند، جزو مهاجران فقیر و بی بضاعتی بودند که با ایجاد سالن های محقر نمایش فیلم و ارائه قابلیت های ارزان قیمت سرمایه ای جورکرده و کمپانی های خود را بنا کردند.

ستاره های هالیوود در شهر ستارگان
 

چارلی چاپلین از انگلیس آمد، گرتا گاربور از سوئد، والنتینو ازایتالیا و مارلین دیتریش از آلمان چند ستاره دیگر معروف آن روزگار نیز جزو مهاجرانی بودند که برای آزمودن بخت خود در عرصه بازیگری جلای وطن کرده و راهی هالیوود جادویی شدند که خیلی از آنها با عنوان ستاره های هالیوود شهره شدند. برای همین لس آنجلس قبل از شهرت به «شهر فرشته ها» به «شهر ستاره ها» معروف بود؛ ستاره هایی که نحوه لباس پوشیدن و رفتار و کردارشان در فیلم ها به عنوان رفتار و مد در سراسر آمریکا و بعدها در تمام دنیا تقلید می شد به عنوان نمونه نوع آرایش سبیل کلارک گیبل، ستاره فیلم «بر باد رفته» تا مدت ها از سوی طرفدارانش تقلید می شد. سیگار کشیدن و موی کرنلی همفری بوگارت، یقه بالا زدن جیمز دین و حتی کفش و لباس کلینت ایستوود و نحوه کبریت کشیدنش از همین نمونه های دنیای مد بود که تا سال ها توسط جوانان علاقه مند به سینما تقلید می شد.

از هالیوود تا لاله زار
 

بعد ازشهرت هالیوود در ایالات متحده آمریکا بعضی از کشورها هم به این فکر افتادند که آنها هم مثل هالیوود مرکزیتی برای سینما و هنر پیشگی ایجاد کنند که «چینه چیتا» در ایتالیا و بالیوود در هندوستان راه اندازی شد. در ایران نیزلاله زار مرکزیتی برای سینما و تئاتر بود. لاله زار هم مثل هالیوود نام خود را از لاله هایی گرفته بود که در آن سبز می شد. در دهه 50 بیشتر استودیوهای فیلمسازی ایران درخیابان لاله زار و خیابان منتهی به آن بود. میترا فیلم «پارس فیلم بعدی» برادران کوشان، اولین استودیویی بود که روی سینما متروپل در طبقه دوم این محل تاسیس شد. استودیو بدیع و بعدها استودیوهای دیگری هم در لاله زار به وجود آمد. جوانانی که در دهه 50 شمسی در لاله زار و حوالی آن قدم می زدند علاوه بر دیدن پوستر و آفیش های سر در سینماهای بی شمار لاله زار، در حاشیه این خیابان عکس های هنرپیشه های آن زمان را می دیدند که توسط دستفروشان عرضه می شد.

آیا می دانید؟
 

*آکیرا کوروسورا اولین کارگردانی است که به فکرش رسید هنگام فیلم برداری از تعداد بیشتری دوربین استفاده کند تا اولاً مجبور نباشد فیلم را مرتباً قطع کن و ثانیاً از زاویه های مختلف از صحنه های فیلم برداری شده داشته باشد. این اتفاق برای اولین بار در فیلم هفت سامورایی محصول سال 1954 رخ داد.
*شارون استون هنگام فیلم برداری فیلم کازینو به کارگردانی مارتین اسکور سیزی محصول سال 1995، از کمر درد بسیار شدیدی رنج می برد ولی به دلیل اینکه فرصت بازی دراین فیلم را از دست ندهد، این مساله را به اسکورسیزی نگفته بود تا اینکه بر اثر پوشیدن یک لباس 45 پوندی پر از جواهر برای یک هفته ازپا می افتد. اما استون خیلی خوشحال بود به این دلیل که زمانی اسکور سیزی متوجه این موضوع شد که فقط 20 درصد از فیلمبرداری کار باقی مانده بود.
طولانی ترین فیلمی که چارلی چاپلین کارگردانی کرد، فیلم روشنایی های شهر محصول سال 1931 بود که فیلم برداری آن دقیقاً 180 روز به طول انجامید. می گویند دلیل این طولانی شدن، سخت گیری های فراوان و بی سابقه چاپلین برای برداشت های مختلف بوده است. نزدیکان چاپلین می گویند این سخت گیری را دیگر در هیچ فیلمی از چاپلین ندیدند.
*سرجیولئونه کارگردان فیلم روزی روزگاری در غرب محصول سال 1968 ابتدا بازی در نقش مرد ساز دهنی زن را به کلینت ایستوود پیشنهاد داد که او نپذیرفت، سپس به سراغ جیمز کابرن رفت که او هم دستمزد بسیار بالایی را طلب کرد و در نهایت نقش به چارلز برانسون رسید. نکته جالب اینجاست که برانسون برای ایفای این نقش چهار جایزه از جشنواره های معتبر جهانی دریافت کرد.
*در سال 1929 اولین مراسم اعطای جوایز اسکار در هتل روزولت هالیوود برگزار شد تا هالیوود رسماً به عنوان مقر جهانی سینمای تجاری جهان معرفی شود.
*در یک نظر سنجی در سال 2004 فیلم مادر محصول سال 1957 سینمای هند، به کارگردانی «محبوب خان»، به عنوان سومین اثر برتر تاریخ سینمای جهان در مورد مادران انتخاب شد.

منبع:نشریه دانستنیها، شماره 18.
/ 0 نظر / 6 بازدید